تبلیغات
اصول تربیت فرزندان-روضة الاطفال - اسرار تربیت کودکان
اصول تربیت فرزندان-روضة الاطفال

 

 زندگی برای هیچ كس حتی كودك چند ساله شما همیشه بروفق مراد نیست. كودك باید این را با تمام وجودش تجربه كند. او باید بفهمد كه همیشه در زندگی چیزهایی هست كه او آنها را دوست ندارد و هرگز آنها را نمی خواسته، اما به هرحال اتفاق افتاده است و كاری هم نمی شود كرد. او باید بداند كه غم ها و مشكلات همیشه هستند، اما نباید آنها را خیلی جدی گرفت، فقط باید اصل آن را پذیرفت

 
 

 شما باید به گونه ای رفتار كنید كه كودك یاد بگیرد كه چطور این غم هاو مشكلات زودگذر را فراموش كند و چیز دیگری را جایگزین آن كند. 

هرگز احساسات كودك را نادیده نگیرید و بگذارید او به راحتی احساسش را بیان كند. با كودك همدردی كنید و به او راهی پیشنهاد كنید تا غصه هایش را فراموش و یا موضوع دیگری را جایگزین آن كند.

در این مقاله به برخی از این راه ها اشاره می شود.

 

 زندگی برای هیچ كس حتی كودك چند ساله شما همیشه بروفق مراد نیست. كودك باید این را با تمام وجودش تجربه كند. او باید بفهمد كه همیشه در زندگی چیزهایی هست كه او آنها را دوست ندارد و هرگز آنها را نمی خواسته، اما به هرحال اتفاق افتاده است و كاری هم نمی شود كرد. او باید بداند كه غم ها و مشكلات همیشه هستند، اما نباید آنها را خیلی جدی گرفت، فقط باید اصل آن را پذیرفت

 
 

 شما باید به گونه ای رفتار كنید كه كودك یاد بگیرد كه چطور این غم هاو مشكلات زودگذر را فراموش كند و چیز دیگری را جایگزین آن كند. 

هرگز احساسات كودك را نادیده نگیرید و بگذارید او به راحتی احساسش را بیان كند. با كودك همدردی كنید و به او راهی پیشنهاد كنید تا غصه هایش را فراموش و یا موضوع دیگری را جایگزین آن كند.

در این مقاله به برخی از این راه ها اشاره می شود.
روز را با شادی آغاز كنید:
در برنامه های كودك، چیزهایی بگنجانید كه می دانید او را خوشحال می كند. نگران نباشید، حتماً لازم نیست فلان عروسك یا ماشین گران قیمت را برای كودك بخرید تا او را شاد كنید. این شادی می تواند همراه شدن با او هنگام بازی كردن، مرتب كردن وسایل خانه با یكدیگر یا رفتن به پارك باشد. چیزی كه كودك بتواند به امید آن روزش را سپری كند و به یاد آن شب خوشی را بگذراند.
 
قدردانی را به كودك یاد بدهید:
خریدن هر چه كه كودك می خواهد او را خوشبخت و راضی نخواهد كرد. مطمئن باشید تنها نتیجه این عمل به بار آمدن كودكی زیاده خواه است. به او بیاموزید كه برای چیزهایی كه دارد سپاسگزار باشد. به كودك یاد بدهید كه چطور از اسباب بازی هایش استفاده و چطور با آنها بازی كند. برای او توضیح دهید كه نیازی نیست هر چه راكه دوستانش دارند، او هم داشته باشد. به كودكتان بفهمانید كه برای آنچه دارد، ارزش قائل شود و حسرت آنچه را كه ندارد، نخورد. 

كسب مهارتهای جدید:
به خاطر داشته باشید، لذتی كه در آموختن هست، در هیچ كار دیگری نیست. وقتی كودك می آموزد چطور یك بسته راكادو كند، به چنان احساس غرور و لذتی دست می یابد كه وصف ناشدنی است. كودكان دوست دارند كارهایی را كه اغلب بزرگترها قادر به انجامش هستند، انجام دهند و از اینكه می بینند نسبت به همسالان خود امتیازی دارند، لذت می برند. شما می توانید این حس را با آموزش مهارت های جدید در كودك تقویت كنید. 

بی حوصلگی در كودكان:
هرگز سعی نكنید كودك بی حوصله را همیشه خودتان سرگرم كنید. كودكان باید یاد بگیرند بتوانند خودشان به تنهایی بازی كنند و سرگرم باشند. البته از او بپرسید وقتی حوصله اش سر می رود دوست دارد چه كارهایی انجام بدهد، فهرستی از این كارها را تهیه كرده و سعی كنید گاهی خلوت كودك را نیز پر كنید و با او در بازی هایش همراه شوید. 

آموزش رفتار مناسب به كودك:
كودكان اغلب دو دسته هستند: كودكانی كه مستقلند و بر نفس خود تسلط دارند و كودكانی كه مرتب نیاز دارند رفتارشان اصلاح شود یا نكاتی به آنها تذكر داده شود. در واقع این خود ما هستیم كه با رفتارمان تعیین می كنیم كه كودك چگونه باشد. پس كودكان را با احساس استقلال و مسئولیت بار بیاورید. كارهایی را كه از عهده شان برمی آید به خودشان واگذار كنید، به عبارتی از آنها افرادی با اراده و مصمم بسازید. نشان دادن رفتاری درست و معقول در برابر اشتباهات كودكان نه تنها آنها را سرخورده نمی كند، بلكه به آنها اجازه خطر كردن و پذیرفتن اشتباهات را نیز خواهد داد.
كمك فكری:
وقتی كه كودك شما برخی از مكعب ها را می سازد، اما برای چندمین بار برج او فرو می ریزد، از خود او بپرسید به نظرت چه كار باید بكنی كه دیگر این اتفاق نیفتد؟ اگر او گفت: نمی دانم، نظر خودتان را با او در میان بگذارید، اما به او نیز فرصت فكر كردن بدهید مهم این است كه به كودكتان بگویید اجازه دارد خودش در كارهایش تصمیم بگیرد و اینكه فرد بی اراده و بی قدرتی نیست. او می تواند در به دست آوردن موفقیتش با شما سهیم باشد. به كودك بیاموزید كه به انتخابهایش بها و به تصمیماتش اهمیت بدهد. او از اینكه بتواند روزی بر زندگی اش تسلط داشته باشد احساس رضایت و غرور می كند. 

برای فرزند خود وقت بگذارید:
آیا تا به حال شده است كه در روز چند ساعت از وقت خود را به كودكتان اختصاص دهید؟ حتماً پاسخ بسیاری از شما مثبت است، اما دقیقاً فكر كنید و ببینید آخرین باری كه با كودكتان بازی كرده اید، كی بود یا آخرین باری كه برای او كتاب داستان خواندید یا در كنار او برنامه مورد علاقه اش را تماشا كردید و به حرفهایش با علاقه گوش كردید و...
البته ممكن است در طول روز ساعاتی وجود داشته باشد كه اعضای خانواده در كنار هم جمع شوند، اما این به معنای در كنار هم بودن نیست، چون اگر دقت كنیم، هر كدام در گوشه ای مشغول به كاری هستند و فقط در زیر یك سقف هستند.
مادر كودك را به حمام می برد، اما مرتب به او گوشزد می كند كه همه كارهایش مانده است و او فرصت آب بازی ندارد. شب ها پدر برای فرزندش داستان می گوید، اما در مقابل اصرار كودك به گفتن داستانی دیگر بهانه كارهای عقب مانده اش را می آورد و برق اتاق را زود خاموش می كند. آیا شده شما برای چند لحظه این كارهای عقب مانده را فراموش و سعی كنید لحظاتی را با كودكتان بگذرانید و به حرف هایش گوش كنید؟ مطمئن باشید ایجاد سازگاری های بسیار كوچك، اما مهم در رفتار شما با كودكتان می تواند پیشرفت های بسیاری را در زندگی خانوادگی تان ایجادكند. شمامی توانید با عمل به موارد زیر تغییرات بزرگی را در رفتار خود باكودكتان احساس كنید. 

تشویق:
پسر شما در زمین بازی به دوستش اجازه می دهد تا چند لحظه سوار دوچرخه اش شود. دختر شما یك كارت تبریك قشنگ برایتان درست می كند. سعی كنید همیشه هنگامی كه چنین كارهای قشنگی را از فرزندتان می بینید، او را تشویق كنید.
متأسفانه اغلب ما در تكاپوی زندگی روزمره، رفتارهای صحیح بچه ها را نادیده می گیریم، درحالی كه این رفتار شاید بی اهمیت و پیش پا افتاده امروز كودكان، پایه های رفتارهای درست انسانی آنها در فردا خواهد بود و این شما هستید كه باید این رفتارها را تقویت كنید.
تشویق و توجه به رفتارهای محبت آمیز فرزندتان روش مطمئنی برای كمك به اوست تا بتواند هویت پایدار و ثابتی در خویش ایجاد كند و احساس خوبی نسبت به خودش داشته باشد. همچنین این تشویق ها باعث می شود كه كودك خوبی های دیگران را نیز فراموش نكند و همیشه سپاسگزار و قدرشناس باشد. 

هنگام عصبانیت بحث نكنید:
حتماً برای شما هم پیش آمده است كه از متقاعد كردن یك كودك چهار ساله عصبانی، خسته و نا امید شده اید و هر چه به او می گویید خوردن بیسكویت قبل از شام كار درستی نیست به گوش او فرو نمی رود و حرف های شما اصلاً برای او در آن شرایط قابل درك نیست. بحث كردن با كودكی كه در حالت طبیعی قرار ندارد، كاملاً بی فایده است و به جای متقاعد كردن او اوضاع خراب تر می شود. این كار شما باعث می شود كه او احساس حقارت و شما نیز احساس اتلاف وقت و ناتوانی كنید.
سعی كنید در این مواقع، موقعیت را تغییر دهید اگر در یك مكان عمومی هستید به جای خلوت تری بروید. اصل قضیه، پرت كردن حواس كودك است. اگر می توانید حواس او را پرت كنید واگر نه سعی كنید خود به كار دیگری مشغول شوید. 

برای كودكتان كتاب بخوانید: 
قبل از خوابیدن فرزندتان كمی كنار او بنشینید و از كتاب های مورد علاقه اش داستانی برای او بخوانید. شاید هر شب بتوانید فقط قسمتی از یك داستان را بخوانید، این موضوع چندان مهم نیست، مهم آن است كه شما از این كار لذت می برید و احساس خوبی دارید. اگر چه داستان ها به طور غیر مستقیم به بچه ها درس هایی از زندگی می دهند، اما تحقیقات نشان می دهد كه آهنگ و ریتم گفتار شما هنگام خواندن كتاب، كودك را آرام و به او كمك می كند كه استرس ها و نگرانی هایش را فراموش كند و بیشتر پدر و مادرها نیز از این حس آرامشی كه در كودكشان ایجاد می شود لذت می برند.
 
برقراری ارتباط عاطفی باكودكان:
سعی كنید با كودكتان رابطه عاطفی و دوستانه ای برقرار كنید. او را در آغوش بكشید، موهایش را نوازش كنید و یا دستهایش را در دستانتان بگیرید. همین كارهای ساده و محبت آمیز كمك بزرگی است، بدین ترتیب شما بدون اینكه حرفی به كودك بزنید به او می فهمانید كه چقدر دوستش دارید.ما اغلب فكر می كنیم تنها با بیان احساساتمان می توانیم آن را به دیگران منتقل كنیم، اما اغلب این نكته مهم را نادیده می گیریم كه كلمات در مقایسه با عمل بسیار كم اهمیت است، آنچه مهم است عمل و رفتار شماست. ما اغلب فراموش می كنیم كه چقدر رفتار و اعمال سرشار از مهربانی ما می تواند قدرتمند باشد و به راحتی احساس ما را به طرف مقابلمان القا كند. 

نگران نباشید:
متأسفانه اغلب والدین نگران آینده فرزندان خود هستند و براین گمانند كه بهترین پدر و مادرها، آنهایی هستند كه همیشه نگرانند. كودك شما برای صبحانه فقط شیركاكائو می خورد و شما نگرانید كه نكند در آینده او آدم بدغذایی شود و خوب رشد نكند، فرزندتان در بازی های خود با دوستانش معمولاً می خواهد به دیگران دستور دهد و شما نگرانید كه نكند در آینده هیچ دوستی برای او باقی نماند. شما می توانید طرز تفكر خود را عوض كنید. ما هر چه نتایج منفی كاری

اغلب این نكته مهم را نادیده می گیریم كه كلمات در مقایسه با عمل بسیار كم اهمیت است...

 
را در نظر بگیریم، آن كارها بیشتر برایمان اتفاق می افتند. وقتی شما نگران عادات غذایی كودكتان هستید، مسلماً طوری واكنش نشان می دهید كه كودك لج می كند و حتی غذای مورد علاقه اش را هم نمی خورد و تنش ایجاد می كند و وقتی شما فكر می كنید ممكن است فرزندتان در آینده تنها بماند، او هنگام بازی با دوستانش بیشتر احساس ریاست می كند و فقط خواست خودش را در نظر می گیرد، در نتیجه كسی با او بازی نمی كند و تنها می ماند.
به جای فكر كردن به چیزهای بد به چیزهای مثبت و خوب فكر كنید و بگذارید كه زمان، مسائل را حل كند. شاید فرزند شما قبل از رفتن به مدرسه با اصرار می خواهد كه لباس های رنگارنگی را كه خودش انتخاب كرده، بپوشد و همیشه شما بر سر این موضوع با او بحث می كنید و در نتیجه او دیر به مدرسه می رسد، اما به جای جروبحث، آیا بهتر نیست كه به خودتان بگویید ممكن است لباس فرزندتان مناسب به نظر نرسد، اما او می خواهد یاد بگیرد كه خودش تصمیم بگیرد و این مسأله ارزش بسیار مهمی دارد. مهم نیست كه لباس های او مناسب نیست و یا كمی دیر به مدرسه می رسد. 

ایجاد اعتماد به نفس در كودك:
آیا تا بحال فكر كرده اید كه اعتماد به نفس از چه زمانی در كودك شكل می گیرد و رشد می كند؟ محققان می گویند كودك از لحظه تولد توانایی رشد و پرورش این خصیصه مهم را دارد. همزمان با رشد كودك و با آغاز فراگیری مهارت های مختلف ، اعتماد به نفس نیز در او تقویت می شود. برای رسیدن به موفقیت، كودك نیاز دارد كه خودش تجربه كند و هر مهارت جدید را با وجود تمام سختی هایش به تدریج و به تنهایی فرابگیرد. اگر بیش از حد به كودك كمك كنید، آنگونه كه باید از موفقیت هایش احساس رضایت نخواهد كرد. اغلب برای والدین سخت است كه به كودك كمك نكنند، اما بدانید برای برداشتن هر قدم جدید، كودك باید چندین بار به زمین بیفتد و خودش به تنهایی بایستد و گام بعدی را بردارد. البته شما هم باید به طور غیر مستقیم او را كنترل كنید و در واقع محدودیت هایی برایش قائل شوید. بعضی مردم به اشتباه معتقدند كه اعتماد به نفس زیاد باعث می شود كه كودك لوس یا خود رای شود، برعكس كودكی كه فاقد اعتماد به نفس است، احساس امنیت نمی كند. پدر و مادری كه به فرزند خود عشق می ورزند، به او اجازه می دهند تا به تنهایی كارهایش را انجام دهد و كودك نیز یاد می گیرد كه چگونه از عهده مسئولیت های بزرگتر برآید. به علاوه چنین كودكی احساس خوبی نسبت به خود پیدا می كند و یاد می گیرد كه چگونه به دیگران اهمیت بدهد و در آینده نیز از عهده مسئولیت های بزرگتر برآید. 

ترسهای كودكان:
در زندگی لحظاتی وجود دارد كه حتی مستقل ترین كودكان نیز نیاز به حمایت و تشویق والدین دارند تا بتوانند اعتماد به نفس داشته باشند و به خوبی از پس كارهایشان برآیند. مثلاً وقتی خانواده ای از جایی به جای دیگری نقل مكان می كند و كودك دوستانش را از دست می دهد و در جمع جدید و غریبی قرار می گیرد و یا وقتی دردرسی نمره كمی می گیرد، نیاز دارد كه شما به او بگویید: می دانم كه چقدر برایت سخت و ناراحت كننده است، اما تو قبلاً نمرات خوبی می گرفتی، پس دوباره هم می توانی این كار را بكنی. بچه ها در سنین خاصی نیاز به كمك و حمایت از طرف والدینشان برای بهبود اعتماد به نفس خود دارند. اعتماد به نفس خصیصه بسیار مهمی است كه باید در وجود فرزندتان رشد و پرورش پیدا كند. كسانی كه دارای این خصوصیت مهم باشند، آمادگی رویارویی با مشكلات در هر سن و هر مرحله ای از زندگی را دارند و می توانند نسبت به خودشان و كارهایشان احساس بهتری داشته باشند و قدرت ایجاد تغییر در این دنیای بزرگ را دارند. 

مخالفتهای كودكان:
كودك اغلب از طریق مخالفت كردن با بزرگترها می خواهد ببیند كه قدرت در دست كیست، او، یا شما. در واقع او می خواهد محدودیت ها و آزادی هایش را بهتر بشناسد، اما شما با كمك به فرزندان می توانید میزان مقاومت كودك را تا حد زیادی كاهش دهید. او باید درك كند كه خودش مسئول اعمالش است و كاملاً در كنترل شما نیست. او از خود اراده دارد و می تواند انتخاب كند. وقتی به كودك حق انتخاب می دهید، او بیشتر احساس امنیت و كنترل می كند و كمتر به شكل یك حریف به شما نگاه می كند و به مبارزه با شما می پردازد. در واقع با دادن حق انتخاب و تصمیم گیری به كودك او را خلع سلاح می كنید. وقتی به كودك دستور یا فرمان می دهید، او قدرت شما را احساس می كند، اما از این قدرت اصلاً خوشش نمی آید، پس فورا اعتراض و مخالفت می كند.
مثلاً اگر می خواهید فرزندتان برای شام سبزیجات بخورد، به او دستور ندهید، بلكه از او بپرسید بیشتر دوست دارد هویج بخورد یا پوره سیب زمینی. در واقع، وقتی او را در روند تصمیم گیری سهیم كنید، مطمئناً نتیجه بهتری خواهید گرفت.
 
به حرف كودكان گوش بدهید
یكی از راه هایی كه می توانید اعتماد كودكان را جلب كنید، این است كه آنها مطمئن باشند شما به آنها توجه دارید و یكی از راه های توجه داشتن به كودكان گوش كردن به حرف های آنهاست. البته این به این معنا نیست كه شما مشغول انجام كارهای خودتان باشید و حرف های آنها را نیز بشنوید و كاملاً بی اعتنا باشید، بلكه منظور گوش كردن فعال است، یعنی كاملاً به حرف آنها توجه كنید، نظر خودشان را بپرسید و بعد هم نظر خودتان را بدهید. سعی كنید زمان خاصی را به فرزندتان اختصاص دهید تا او بتواند به راحتی با شما صحبت كند، بعد از گوش كردن به حرف هایش با او احساس همدردی كنید، مثلا ممكن است او احساس ترس، اندوه، شكست و یا تنهایی كند. احساس او را شناسایی و برای حل مشكلش به او كمك كنید. شما باید او را مطمئن سازید كه همیشه بهترین یار و پشتیبان او خواهید بود و او هرگز تنها نخواهد ماند.
 
اجازه گرفتن را به كودكان آموزش دهید
وقتی كه كودك معنی و مفهوم كلمه نه را می فهمد، قادر خواهد بود كه امیال مثبتش را نیز بیان كند. مثل: من می خواهم، من نیاز دارم، این مال من است و... او همیشه كوتاه ترین و آسان ترین راه را انتخاب می كند. اگر اسباب بازی دوستش را بخواهد، فورا می رود و آن را از دوستش می گیرد، بدون اینكه از او بپرسد آیا اجازه این كار را دارد یا نه.
گام نخست برای والدین این است كه ابتدا مشكل را برای كودكان مشخص و سپس راه حل آن را ارائه كنند. شاید توضیح این مساله كمی برای كودك مشكل و غیر قابل فهم باشد، اما كودكان نیاز دارند كه یك سری قوانین را بیاموزند. مثلا به او بگویید در خانه باید قبل از انجام هر كاری اجازه بگیرد. كودك باید بفهمد كه كارهایش عواقبی دارد كه افراد دیگر را نیز تحت تأثیر قرار می دهد.
سعی كنید كودك بیاموزد كه احساسات دیگران را درك كند، مخصوصا وقتی مشكلی پیش می آید، به او یاد بدهید كه خودش را جای دیگران بگذارد. مثلا وقتی كودك شما اسباب بازی دوستش را می گیرد، به او بگویید اگر دوستت اسباب بازی تو را می گرفت، تو چه احساسی داشتی و چه كار می كردی؟ بهتر نیست به جای این كار اول اجازه بگیری؟ به خاطر آوردن خاطرات مشابه به كودكان كمك می كند كه احساس طرف مقابلشان را درك كنند. 

برای بچه ها مثال بزنید
بچه ها همیشه با مثال مسائل را بهتر می فهمند. یادآوری اشتباهات گذشته در قالب مثال آنها را در حل بسیاری از مشكلات یاری می كند. از امر كردن و دستور دادن بپرهیزید و از خود كودك بخواهید به مشكلش فكر و راه حل مناسب را پیدا كند. بچه ها می خواهند والدین به حرف هایشان گوش بدهند و این والدین هستند كه به بچه ها می فهمانند چطور مشكلاتشان را خودشان حل كنند. به كودك آموزش دهید اگر او درست احساساتش را بیان كند، شما هم به حرف های او گوش خواهید داد.گاهی اوقات می توانید از طریق خواندن كتاب كودكتان را راهنمایی كنید. مثلا كتاب هایی برای او تهیه كنید كه به مشكلات شما و فرزندتان اشاره دارد. بعد از خواندن كتاب، مشكلتان را با او در میان بگذارید و مثلا از او بپرسید اگر آن روز كه تو و دوستت سر همین موضوع دعوایتان شده بود، تو هم اینگونه عمل می كردی، بهتر نبود؟ در واقع، او با رسیدن به راه حل های جدید برای مشكلات مشابه و تكراری، سعی می كند واكنش مناسب تری در موقعیت های خاص نشان بدهد و روابط اجتماعی اش را به تدریج بهبود می بخشد. 

می توانید اشتباه كنید:
هر كودك جدا از آنكه متفاوت و منحصر به فرد است مشكلات خاص خودش را نیز دارد. همه بچه ها اشتباه می كنند و این كاملاً طبیعی است. وقتی پدر و مادر از فرزندشان انتظار كامل بودن دارند، این فرزندان احساس ناشایستگی می كنند و خود را از رسیدن به موقعیتی كه پدر و مادرشان انتظار دارند ناتوان می بینند.
پدر و مادر باید پیوسته معیارهای خود را با توجه به توانمندی های فرزندانشان مورد تجدید نظر قرار دهند. توانایی های كودكان در سنین مختلف تغییر می كند. هر كودك توانایی های خاص خود را دارد. ممكن است كودك شما در زمینه ای ضعیف باشد و به همین دلیل باید در این زمینه به خصوص به او كمك كنید. كودكان هرگز نباید این پیام را دریافت كنند كه چون مرتكب اشتباه شده اند، بد و مقصر هستند.
وقتی به فرزندانمان پیام منفی مخابره می كنیم از آنها موجوداتی ضعیف و ناتوان می سازیم و به آنها احساس بی ارزش بودن می دهیم. بدین ترتیب آنها اعتماد به نفس شان را از دست می دهند و انگیزه ای برای رسیدن به موفقیت های بعدی نیز نخواهند داشت.

 

منبع:آفتاب




طبقه بندی: عمومی، 


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه 9 مرداد 1387 توسط ابراهیم قادری


درباره وبلاگ
جستجو
آرشيو مطالب
آخرين مطالب
نويسندگان
موضوعات
پيوند ها
پيوندهاي روزانه
آمار سايت